Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich dwusetną rocznicę urodzin pisarza akcentuje wystawą czasową prezentującą jego dorobek twórczy zwłaszcza malarski, w połączeniu z historią i zachowanym materialnym dziedzictwem ulicy jego imienia.Ten zasłużony dla sprawy polskiej twórca, autor kilkuset powieści, publicysta, rysownik, muzyk, wydawca, bibliofil i działacz społeczny, już w 1879 r. otrzymał tytuł honorowego obywatela Jarosławia. W ten sposób, Jarosław uczcił jubileusz pięćdziesięciolecia pracy twórczej artysty. Stosowną uchwałę podjęła 25 września, z inicjatywy burmistrza Karola Bartoszewskiego Rada Miejska. Wprawdzie późno, ale Jarosław tym aktem włączył się w ogólnokrajowe świętowanie dorobku pisarza – według zasady "aby i nasze miasto zgodnie z całym krajem i całą Polską w obchodzie uroczystości udział wzięło i Jubilatowi należną owację urządziło". W 1892 r. Kraszewski został patronem dawnej ul. Cygańskiej. Peryferyjna ulica Cygańska, na przedmieściu Krakowskim z cerkwią Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny (XVI w.) i nielicznymi domami, rozwinęła się w reprezentacyjną ulicę Kraszewskiego dzięki przemyślanej polityce samorządowych władz miejskich w dobie autonomii Galicji, przedsiębiorczości i współpracy jarosławian. Decydującym czynnikiem była rozbudowa garnizonu wojskowego i budowa koszar m.in. w sąsiedztwie ul. Kraszewskiego. Historia wielokulturowej ulicy, przechowywana w jej różnorodnej zabytkowej zabudowie, jest odbiciem historii Jarosławia. To nasze wspólne dziedzictwo tworzyli przez wieki jarosławianie wywodzący się z różnych nacji i religii: Okoniowie, Malinowscy, Jenke, Pacakowie, Kobowie, Kornman, Bałaban, Goldfinger oraz Ludkiewiczowie. Dzisiaj na ogół anonimowi, czasami zapisani monogramami na balustradach balkonów czy skrzydłach drzwi wejściowych. Zasługują na pamięć i przypomnienie. To swoi, ale "obcy" uhonorowali na fasadzie kamienicy przy Kraszewskiego 8 naszych wspólnych, wybitnych artystów, poetów i pisarzy. Na ścianach zawieszono 20 plansz z reprezentacyjnymi, określającymi charakter ulicy budynkami i założeniami architektoniczno-urbanistycznymi. O wyborze decydowały walory architektoniczne i funkcjonalne, różnorodność stylistyczna (eklektyzm, secesja i modernizm), związek z historycznymi postaciami, zasłużonymi dla Jarosławia. Zabudowę ulicy projektowali m.in. architekci jarosławscy: S. Kornman, S. Rutkowski i K. Kotłowski, przemyscy: S. Schafer, L. Schwarz i S. Majerski oraz T. Hoffman z Krakowa. Do zdjęć dodano reprodukcje projektów architektonicznych, archiwalne pocztówki i fotografie, portrety właścicieli i reklamy. Na statywie obok kamienicy B. Hennera, wybitnego fotografa galicyjskiego, ustawiono aparat fotograficzny na szklane klisze.
|